Fez: khu phố cổ không có ô tô và cách đi bộ trong đó

Fez là miền Morocco nội địa, nơi có khu phố cổ lớn nhất không ô tô mà hầu hết du khách từng đi bộ. Marrakech có thể đi hết bằng chân trong một giờ; Fes el-Bali thì không, và đó chính là điểm đặc biệt của nó.

Đọc 7 phútThông tin được kiểm tra ngày 26 tháng 9, 2026

Một ảnh cắt giấy nhìn từ trên cao khu phố cổ Fez: biển mái bằng và tháp minaret xanh nằm giữa tường cao, góc có xưởng thuộc da với giếng đá tròn và những vệt sóng tín hiệu vàng phía trên mái nhà.

Trả lời ngắn

Fez là thành phố lớn thứ ba của Morocco, với khoảng 1,26 triệu dân, và khu phố cổ của nó, được UNESCO công nhận vào năm 1981, là một trong những khu vực không ô tô lớn và lâu đời nhất thế giới. Các xưởng thuộc da, trường học Hồi giáo và Đại học al-Qarawiyyin thành lập từ năm 857 đều nằm trong tường thành. Sân bay cách trung tâm khoảng mười ba kilômét, có xe buýt và giá taxi cố định, ga tàu ở khu phố mới và khí hậu kiểu lục địa thay vì ven biển.

Ma-rốc

Sẵn sàng cho chuyến đi?

  1. 01Chọn gói
  2. 02Quét mã QR
  3. 03Bật khi hạ cánh

Mua eSIMĐiện thoại hỗ trợ eSIM

Trong bài này
  1. Hai khu phố cổ và phố mới
  2. Đi bộ trong phố cổ
  3. Xưởng thuộc da và các nghề thủ công
  4. Đến nơi: sân bay và tàu hoả
  5. Nên đến khi nào
  6. Luôn có internet
  7. Ở đâu, ăn gì
  8. Đi chơi ngoài thành phố

Fez là thành phố sẽ giúp bạn hiểu rõ Morocco ngay cả khi nghĩ rằng Marrakech đã đủ ấn tượng. Thành phố này được thành lập từ năm 789, từng nhiều lần là kinh đô qua các thế kỷ và hiện vẫn giữ vai trò trung tâm trí thức của đất nước: khu phố cổ có đại học mở từ năm 857 cùng thư viện thường được coi là lâu đời nhất thế giới còn hoạt động.

Đồng thời, đây cũng là thành phố khó tham quan hơn. Khu cổ là nơi sinh sống thật sự, không có ô tô, không có đường vòng ngoài và ít biển chỉ đường, nên giờ đầu tiên sẽ làm bạn thấy lạc hướng, rồi giờ thứ hai lại thấy tuyệt vời. Hướng dẫn này giúp bạn vượt qua giai đoạn đầu ấy.

Dân số, điều tra 2024
1,256,172
Năm thành lập thành phố
789
Năm thành lập Al-Qarawiyyin
857
UNESCO công nhận phố cổ
1981
Nguồn: Wikipedia, Fez, Morocco (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)

Hai khu phố cổ và phố mới

Fez thực chất là ba khu lồng bên nhau. Fes el-Bali là thành cổ, nơi xuất hiện trên các bưu thiếp, xây bên hai bờ sông Fez rồi hợp nhất thành một thành phố có tường bao vào thế kỷ 11. Fes Jdid, tức Fez mới, được xây năm 1276 làm khu hành chính, quân sự và nay vẫn là nơi đặt cung điện hoàng gia mà khách chỉ được xem cổng. Còn Ville Nouvelle là phố mới xây kiểu Pháp từ sau năm 1912, nổi bật với đại lộ lớn, ngân hàng, quán cà phê và ga tàu.

Khu cổ được UNESCO công nhận từ năm 1981, là nơi đầu tiên ở Morocco có danh hiệu này và là một trong những không gian không ô tô lớn, lâu đời nhất toàn cầu. Đó không phải chuyện hoài niệm mà là thực tế: các ngõ quá hẹp cho phương tiện giao thông ở phần lớn khu này, nên hàng hoá vẫn vận chuyển bằng xe kéo tay hoặc lừa.

Một ảnh cắt giấy nhìn từ tầng thượng xuống các giếng đá tròn của xưởng thuộc da Chouara, phía sau là mái nhà phẳng và tháp minaret xanh của khu phố cổ, một điện thoại nằm trên lan can.

Đi bộ trong phố cổ

Phố cổ không phải là bảo tàng với lộ trình cố định. Đây là nơi sinh sống, làm việc của khoảng 250.000 người, với những con hẻm thiết kế ưu tiên cho nguồn nước, bóng râm và phòng thủ hơn là cho khách tham quan. Nếu nghĩ về nó như một bàn cờ, bạn sẽ nhanh chóng thấy nản.

Có hai mẹo chính giúp bạn dễ xoay sở. Đầu tiên là thuê hướng dẫn viên có giấy phép trong nửa ngày, càng sớm càng tốt. Thứ hai là lưu sẵn bản đồ offline trên điện thoại cùng vị trí của riad, vì sóng điện thoại ở các ngõ sâu rất yếu, mà tường nhìn đâu cũng giống nhau ở tầm mắt. Hãy đi theo phố chính Tala’a Kebira để xác định phương hướng, lấy các cổng làm mốc: Bab Bou Jeloud phía tây, Bab Mahrouk, Bab Guissa, Bab Ftouh.

Bất kỳ ai đề nghị dẫn bạn đi đều muốn bán hàng hoặc dịch vụ, nên câu cần nhớ là dứt khoát từ chối rồi tiếp tục đi. Nếu bạn muốn thuê hướng dẫn, nên hỏi riad hoặc văn phòng du lịch, đồng thời thoả thuận giá và thời gian trước. Chọn giày thật tốt: đường lát đá, có bậc và trơn, đi dài hơn bản đồ gợi ý khá nhiều.

Xưởng thuộc da và các nghề thủ công

Xưởng thuộc da là điểm ai cũng đến xem, và thực sự ấn tượng: giếng đá lộ thiên đựng thuốc nhuộm và hỗn hợp làm mềm da, tất cả đều thao tác thủ công ngoài trời. Chouara, bên cạnh trường Saffarin, là xưởng lớn nhất trong ba xưởng của thành phố, tồn tại từ thế kỷ 11. Bạn quan sát từ sân thượng các cửa hàng xung quanh, miễn phí với điều kiện sẽ bước qua khu bán đồ da, chu đáo thì gửi chút tiền típ, ai cũng hài lòng.

Ngành da chỉ là một trong nhiều ngành thủ công của Fez. Thành phố vẫn là nơi nổi trội về zellij (gạch mosaic cắt nhỏ), chạm trổ vữa và gỗ sơn. Các trường học (madrasa) thể hiện nghệ thuật đỉnh cao: Bou Inania, al-Attarine, Saffarin đều nhỏ, tinh xảo, mở cửa cho khách. Các funduq (nhà trọ thương nhân cũ) ở khu phố cổ còn hơn 100 cái; funduq Nejjarine giờ là bảo tàng nghệ thuật gỗ. Nhà tắm hơi (hammam) tại đây cũng là không gian đời sống thực, không phải chỉ để trưng bày, hai nhà tắm từ thế kỷ 14 ở Saffarin và al-Mokhfiya vẫn còn người dân dùng. Đến buổi tối, mang theo khăn tắm, bạn sẽ được thấy sinh hoạt bản địa chứ không phải trò cho khách xem.

Đến nơi: sân bay và tàu hoả

Sân bay Fes-Saiss nằm cách trung tâm khoảng mười ba kilômét, nhà ga mới mở năm 2017 nâng công suất phục vụ lên khoảng 2,5 triệu khách/năm. Xe buýt một lựa chọn6 nối sân bay với các ga tàu, xe khách chỉ với vài dirham, đi khoảng bốn mươi phút tới ga tàu. Taxi luôn chờ sẵn ngoài nhà ga, giá cố định khoảng 150 dirham tới trung tâm, nên thoả thuận trước khi lên xe.

Ga tàu đặt ở Ville Nouvelle, đi bộ tới các khách sạn gần, và chỉ mất khoảng 20 phút lái xe để đến cổng khu phố cổ. Tàu chạy về phía đông tới Oujda, phía tây tới Meknes, Rabat, Casablanca và Tangier, vậy nên Fez hợp lý nằm trên hành trình đường sắt, không phải chỉ là điểm lái xe vòng qua. Nếu đi từ Marrakech, tàu là cách thoải mái, đi xe ô tô thì không bằng.

Nên đến khi nào

Fez là vùng nội địa, cao 414 mét so với mặt biển, nên khí hậu thiên về đất liền hơn biển. Mùa hè thật sự nóng, mùa đông lạnh, giai đoạn đẹp nhất là mùa xuân và mùa thu.

Dữ liệu sân bay cho thấy nhiệt độ cao trung bình ban ngày là 16 độ vào tháng Một, 35,1 độ vào tháng Bảy và Tám, trung bình năm là 24,7 độ. Lượng mưa khoảng 488 mm, tập trung từ tháng 11 đến tháng 3, và tuyết không hiếm: vài năm mới có một lần tuyết phủ, nhưng núi xung quanh thì hầu như năm nào cũng có. Thành phố hưởng khoảng 3.100 giờ nắng mỗi năm, hơn hẳn phần lớn các nơi ở châu Âu vào năm đẹp trời.

Kết quả thực tế là: mùa hè nên tận dụng sáng sớm, chiều tối; mùa đông đi cần áo khoác, hẻm lạnh nhưng sân thượng nắng thì ấm. Xuân và thu giúp bạn có thể đi bộ cả ngày, cũng là cách duy nhất để thực sự cảm nhận thành phố này.

Nhiệt độ cao trung bình từng tháng tại Fez

Chuẩn khí hậu giai đoạn 1991-2020 tại sân bay Saiss. Mùa hè nóng khô, mùa đông đủ lạnh để sáng có băng giá.

Hiện số liệuẨn số liệu
Nhiệt độ cao TB
Th116,0°C
Th217,3°C
Th319,9°C
Th422,0°C
Th526,4°C
Th631,2°C
Th735,1°C
Th835,1°C
Th930,3°C
Th1026,1°C
Th1120,2°C
Th1217,2°C
Nguồn: NOAA, WMO climate normals 1991-2020, Fes-Sais, trạm 60141, lưu trữ (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)

Luôn có internet

Tại Fez, internet không phải thứ xa xỉ mà là công cụ định hướng. Một chiếc điện thoại có internet rất đáng giá: bản đồ offline giúp bạn đoán hướng ngõ rẽ, ứng dụng dịch biển hiệu, nhắn tin riad khi bạn lạc ngay gần đó.

Các thành phố Morocco phủ sóng khá tốt, Fez cũng vậy, kể cả trong khu cổ. Vấn đề chỉ là chọn cách lấy dữ liệu, vẫn là ba phương án: gói chuyển vùng của nhà mạng bạn, SIM nội địa với thủ tục đăng ký, hoặc eSIM du lịch cài sẵn trước khi bay. Với chuyến đi ngắn ở nơi như mê cung, phương án cuối đáng để bạn cân nhắc.

Bạn sẽ dùng Internet thế nào?

Bạn có cần gọi và nhắn tin bằng số của mình khi ở Morocco không?

Gói chuyển vùng của bạn có rẻ hơn khoảng năm đô mỗi ngày không?

eSIM du lịch dùng dữ liệu

Cài eSIM tại nhà và chuyển dữ liệu sang eSIM ngay khi đến. Bản đồ offline của phố cổ, app dịch và tin nhắn từ riad đều dùng được từ sân bay, còn số điện thoại của bạn giữ nguyên.

Số chính của bạn, mở chuyển vùng

Nếu gói rẻ và chuyến ngắn, đây là lựa chọn ít phải chuẩn bị. Hãy tắt chuyển vùng dữ liệu cho các ứng dụng không cần thiết, vì máy sẽ tìm sóng ở các ngõ sâu làm hao pin nhanh hơn tìm được trạm phát.

Ở đâu, ăn gì

Quyết định chính là chọn ở trong hay ngoài thành cổ. Riad trong phố cổ giúp bạn trải nghiệm sáng sớm khi thành phố yên tĩnh, lò bánh bắt đầu nổi lửa, đổi lại là phải xách hành lý đi bộ, nguy cơ lạc tối về. Khách sạn ở Ville Nouvelle lại tiện taxi, bãi đỗ xe, địa chỉ dễ tìm, nhưng bớt đi phần không khí đặc biệt.

Ẩm thực Fez được chú trọng, người dân nơi đây rất tự hào. Món địa phương nổi bật là tanjia, thịt được hầm chậm trong chum đất rồi mang đến lò đốt của nhà tắm hơi, và bạn sẽ tìm thấy kiểu nấu ăn đậm đà, giản dị mà các nhà hàng du lịch nơi khác thường làm nhẹ đi. Hãy chọn quán Menu ngắn.

Đi chơi ngoài thành phố

Meknes chỉ cách nửa giờ tàu, cố đô yên bình, các cổng và tường thành lớn hơn nhiều quy mô thật sự. Volubilis, di tích La Mã, cách đó xa hơn, nên đi xe chung hoặc thuê xe. Chefchaouen, thị trấn xanh trên núi Rif, cách vài giờ về phía Bắc, nên ở lại một đêm thay vì đi về trong ngày. Gần hơn, Sefrou và vùng đồi Atlas Trung là nơi dân thành phố tìm đến để tránh nóng, còn Sidi Harazem là suối nước khoáng cổ nằm trên tuyến đường ra ngoài.

Một lưu ý từ tư vấn của Bộ Ngoại giao Anh dành cho Morocco (áp dụng cả ở vùng núi lẫn biển như trong thành phố): các hoạt động mạo hiểm không phải lúc nào cũng được bảo hiểm du lịch chi trả, nên đọc kỹ điều khoản trước khi đặt dịch vụ.

Trước khi hạ cánh

0/8

Trên điện thoại
Để đi bộ trong phố cổ

Fez thú vị nhất sau lần đi bộ thứ hai. Lần đầu còn lạc, lần hai bạn đã nhận ra ngã rẽ và đi đúng mà không cần nghĩ, lần ba thì đã ngồi uống trà nơi đàn ông chơi bài, không ai mời mọc gì bạn nữa. Hãy dành hai ngày, bạn sẽ nhớ thành phố này sau chuyến đi.

Du khách thường hỏi

Bạn nên ở Fez bao nhiêu ngày?
Hai ngày trọn là phù hợp: một ngày cùng hướng dẫn viên đi khắp phố cổ, một ngày tự khám phá lại những nơi bạn thích, đây là lúc bạn mới bắt đầu hiểu các con hẻm. Thêm một ngày để đi Meknes hoặc Volubilis. Nếu chỉ đến trong ngày thì chỉ kịp xem xưởng thuộc da và các con phố chính.
Có cần hướng dẫn viên trong phố cổ Fez không?
Đây chính là thành phố mà một hướng dẫn viên có giấy phép thật sự xứng đáng chi phí. Fes el-Bali là mê cung với ít biển báo, không ô tô, và khách lần đầu thường mất hàng giờ ở đây. Đi cùng hướng dẫn viên nửa ngày cũng sẽ giúp bạn hiểu mình đang ngắm nhìn điều gì. Nếu đi một mình, hãy coi bất kỳ ai đề nghị chỉ đường là người muốn bán dịch vụ, không phải giúp đỡ tự nguyện.
Có thể xách hành lý đi bộ trong khu phố cổ không?
Không xa lắm. Taxi dừng ở cổng và các con hẻm bên trong quá hẹp cho xe chạy, nên đoạn cuối sẽ là đi bộ, thường là lên dốc. Các riad thường cử người ra đẩy xe kéo, nên hãy hỏi trước khi đến và ghi lại điểm hẹn. Một chiếc ba lô đeo sau lưng hữu dụng ở đây hơn mọi nơi khác tại Morocco.
Đi từ sân bay Fez vào trung tâm như thế nào?
Sân bay cách trung tâm khoảng mười ba kilômét. Xe buýt một lựa chọn6 chạy giữa sân bay và các ga xe buýt, tàu hoả, mất khoảng bốn mươi phút tới ga tàu. Taxi đỗ sẵn ở nhà ga, giá khoảng 150 dirham vào thành phố, đây là lựa chọn đơn giản nhất nếu mang nhiều hành lý và cần thống nhất giá trước khi lên xe.
Nên đến Fez khi nào?
Mùa xuân và mùa thu. Fez nằm sâu nội địa ở độ cao 414 mét, nên mùa hè nóng hơn ven biển và mùa đông lạnh, sáng có thể có sương giá và đôi khi có tuyết trên đồi. Tháng 4, 5, 9 và 10 có thời tiết ngày ấm, đêm lạnh, rất phù hợp với thiết kế của khu phố cổ này.

Nguồn

Thông tin được kiểm tra ngày 26 tháng 9, 2026

  1. Wikipedia, Fez, Morocco: dân số, thành lập, phố cổ, xưởng thuộc da, trường học và bảng khí hậu (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  2. UNESCO World Heritage Centre, Medina of Fez, ghi danh 1981, số tham chiếu 170 (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  3. NOAA, WMO climate normals 1991-2020, Fes-Sais, trạm 60141, lưu trữ (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  4. Wikipedia, Sân bay Fes-Saiss: khoảng cách tới thành phố, xe buýt 16, giá taxi và nhà ga mới (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  5. The Guardian, Thư viện cổ nhất thế giới mở cửa lại ở Fez, 19 tháng 9 năm 2016, về thư viện al-Qarawiyyin (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  6. Guinness World Records, đại học cổ nhất, về al-Qarawiyyin (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)
  7. UK Foreign, Commonwealth and Development Office, tư vấn du lịch Morocco, cập nhật ngày 19 tháng 8 năm 2026 (kiểm tra ngày 26 tháng 9 năm 2026)

eSIM Ma-rốc

Gói nội địa trên chính mạng Orange Maroc, nên bạn hạ cánh ở Marrakech hay Casablanca là đã có mạng, như một số nội địa chứ không phải khách chuyển vùng. Gói khu vực phủ thêm các nước châu Phi khác.

Mua eSIM

Giỏ hàng của bạn

Giỏ hàng của bạn đang trống. Các gói bạn thêm ở trang của một quốc gia sẽ hiện ở đây.