Ai Cập sở hữu hệ thống đường sắt lâu đời nhất châu Phi và Trung Đông, có từ năm 1854, đến nay vẫn là phương tiện di chuyển chủ đạo: khoảng 800 triệu lượt khách mỗi năm, mạng lưới lấy Cairo và Alexandria làm trung tâm, cùng tuyến đường chạy suốt chiều dài thung lũng sông Nile từ Địa Trung Hải đến Aswan. Với du khách, đây là lựa chọn tiết kiệm, văn minh và tuyến Cairo, Alexandria còn di chuyển nhanh hơn cả đường bộ.
Trải nghiệm tàu ở Ai Cập chia làm hai loại. Ở các tuyến chính, bạn có toa điều hòa, hạng nhất hoặc nhì, ghế đặt trước, có phục vụ trà. Ở các tuyến nội thành, nông thôn bạn sẽ đi toa hạng nhì, ba, không điều hòa, giá rẻ nhằm phục vụ cộng đồng, và hành trình hoàn toàn khác biệt. Cả hai phương án đều hợp lý, nhưng sản phẩm không giống nhau, vé bạn mua quyết định loại hình đi.
- Thành lập mạng lưới
- 1854
- Lượt khách mỗi năm
- 800 triệu
- Cairo, Luxor ban ngày
- 9 đến 10 giờ
- Tàu nằm cả hai chiều
- Hàng đêm
Hành trình dài về phía Nam
Chặng mà nhiều người lên kế hoạch là từ Cairo đến Luxor rồi Aswan. Ban ngày, khoảng 9-10 tiếng tới Luxor, thêm 3 tiếng nữa tới Aswan, dọc thung lũng với sông Nile một bên, đồng ruộng, hàng cọ hai bên và rìa sa mạc hiện ra vào chiều. Chặng này chậm nhưng cảnh rất đẹp nếu bạn không vội.
Phương án khác là đi tàu nằm, biến hành trình thành một đêm nghỉ. Có tàu nằm chạy hàng ngày hai chiều tuyến Alexandria, Cairo, Luxor, Aswan, khoang đôi riêng tư, giường tầng chứ không phải giường khách sạn, giá vé gồm cả bữa tối và sáng. Lên tàu buổi tối, ngủ qua vùng vắng, sáng dậy đã có mặt ở Luxor hoặc Aswan với nguyên một ngày phía trước. Vào mùa đông tàu rất đông, nên nên đặt càng sớm càng tốt.

Tuyến Cairo, Alexandria: dễ đi nhất
Tuyến về Địa Trung Hải là tuyến hữu ích nhất trên đường sắt Ai Cập nếu bạn đi ngắn: mất vài tiếng, có nhiều chuyến mỗi ngày, vé hạng nhất chỉ chênh nhẹ so với hạng nhì. Tàu khởi hành từ ga Ramses (Cairo), đến Misr hoặc Sidi Gaber (Alexandria), đều nằm trên mạng lưới xe điện, taxi thành phố.
Nếu bạn chưa từng đi tàu Ai Cập, nên thử tuyến này trước. Bạn sẽ làm quen với cách xếp tàu, kiểm soát vé, xe phục vụ đồ ăn, cũng như lưu ý rằng thông báo bằng tiếng Ả Rập thường sẽ được lặp lại bằng tiếng Anh nếu bạn đứng đúng vị trí gần cửa.
Đường sắt lâu đời nhất châu Phi
1854
Tuyến Anh đầu tiên trên đất Ai Cập
Egyptian National Railways thành lập, đường đầu tiên nối Alexandria với sông Nile tại Cairo: khai sinh hệ thống đường sắt lâu đời nhất châu Phi và Trung Đông, chỉ sau nước Anh. Mạng lưới từ châu thổ phát triển ra ngoài, đến nay châu thổ vẫn là trung tâm.
1900s
Tuyến dọc thung lũng
Tuyến dọc sông Nile xuống Luxor, Aswan trở thành xương sống Ai Cập Thượng, phục vụ cả khách và hàng hóa nơi sông, đường bộ còn chậm. Ga tàu các thành phố đó giờ vẫn là điểm nổi bật và đây vẫn là cách hợp lý nhất để đi lại giữa các nơi này.
1980s onwards
Có điều hòa, phân hạng
Các đoàn tàu chính được thay bằng toa điều hòa, hạng nhất, nhì, còn tàu nội ô, hạng ba vẫn giữ giá rẻ phục vụ xã hội. Phân hạng còn tới nay: vé bạn mua quyết định toa, riêng tuyến Cairo, Alexandria giá giữa hai hạng chênh không nhiều.
Today
Tàu nằm đêm và đường sắt tốc độ cao
Có tàu nằm chạy hàng ngày cả hai chiều tuyến Alexandria, Cairo, Luxor, Aswan, đa số khách du lịch đi chặng dài phía Nam chọn cách này. Một dự án tàu tốc độ cao đang được xây dựng nối Biển Đỏ, sông Nile và Địa Trung Hải, sẽ thay đổi toàn bộ hành trình này khi hoạt động.
Đặt vé, các hạng và những điều cần biết
Tàu thông thường đặt mua trên website/app chính thức hoặc mua tại ga, giá vé tại ga thường rẻ hơn, phù hợp nếu đi ngoài mùa cao điểm. Tàu nằm phải đặt riêng qua kênh khác. Mang theo hộ chiếu, đôi khi khách quốc tế được kiểm tra, và luôn giữ vé bên mình: nhân viên sẽ kiểm tra dọc toa, nhiều sân ga không có biển tiếng Anh.
Về các hạng: hạng nhất yên tĩnh, rộng và ít người hơn, hạng nhì cũng rất ổn và có khi gần như không khác biệt ở chặng ngắn; hạng ba là lựa chọn tiết kiệm, chủ yếu phục vụ người dân địa phương. Với các chặng dài nên chọn hạng phù hợp túi tiền, và ngồi đúng toa, nếu vào nhầm sẽ phải giải thích với nhân viên tàu không chỉ một lần.
Nên dự phòng chuyến tàu đến trễ, coi lịch trình chỉ là kế hoạch chứ không đảm bảo tuyệt đối. Đừng đặt vé tàu nối sát chuyến bay, cần ít nhất một ngày dự phòng. Mang theo nước uống vì xe phục vụ không liên tục, chuẩn bị thêm đồ ăn cho các chặng dài vì đôi khi toa ăn sẽ không phục vụ đúng lúc bạn cần.
Chọn tàu, chọn hạng thế nào?
Bạn đi xa tới Luxor hoặc Aswan không?
Bạn có ngại mất một ngày chỉ để di chuyển không?
Tàu nằm đêm
Rời Cairo buổi tối, sáng mở mắt ở Luxor hoặc Aswan. Khoang đôi riêng, gồm tối, sáng, tiết kiệm một ngày di chuyển. Nên đặt càng sớm càng tốt vào mùa đông, chuẩn bị bịt tai chống ồn, hiểu giường phòng như giường tầng trên tàu chứ không như khách sạn sẽ thấy đúng với giá vé.
Tàu ban ngày, hạng nhất
Hành trình ban ngày ven sông Nile rất thú vị: khoảng 9-10 giờ từ Cairo tới Luxor, cảnh sông nước, ruộng đồng, rìa sa mạc qua cửa sổ. Hạng nhất thoải mái cả ngày, trên tàu có xe trà, đồ ăn. Nên tự mang theo nước, đồ ăn.
Cairo, Alexandria, ven biển
Hành trình ngắn, liên tục, tiết kiệm tới Alexandria là lựa chọn dễ tiếp cận nhất với tàu Ai Cập: vài tiếng, ngày có nhiều chuyến, hạng nhất giá chỉ nhỉnh hơn hạng nhì. Mua vé ở ga hoặc app, tới Ramses sớm để tìm sân ga, đây là hành trình liên tỉnh duy nhất thực sự nhanh ở Ai Cập.
An toàn và tương lai
Đi tàu ở Ai Cập được xem là bình thường và là cách di chuyển chủ yếu khi đi xa. Mạng lưới từng có một số tai nạn, chủ yếu ở các điểm giao cắt và đoạn đường cũ, vì thế chương trình nâng cấp đang diễn ra, cùng với dự án tuyến đường sắt cao tốc đang xây dựng nối Biển Đỏ, sông Nile và Địa Trung Hải. Sau này khi hoàn thành sẽ thay đổi hành trình hiện nay; hiện tại khách vẫn chủ yếu dùng tàu nằm đêm hoặc tàu ngày.
Các lưu ý an toàn thực tế cũng như bình thường: giữ hành lý bên mình hoặc kệ trên đầu, ngồi đúng hạng vé đã mua, hạn chế đi chuyến khuya nếu đi một mình, gặp taxi vòi giá trong ga thì thương lượng giá trước khi lên xe.
Trước khi ra sân ga
0/8
Tàu Ai Cập cũ, giá rẻ, chậm nhưng rất hữu ích, và tàu nằm về phía Nam vừa là phương tiện di chuyển vừa là chỗ nghỉ qua đêm hiếm có. Nên đặt sớm, chọn hạng vé tốt cho chặng dài, và lựa chỗ cửa sổ để ngắm sông Nile trôi ngoài khung cảnh.




