Con đường từ Erfoud chạy về phía nam qua vùng Tafilalt, lướt qua những hàng chà là cùng các khách sạn và trạm xăng cuối cùng trước sa mạc, rồi đất trở nên bằng phẳng và nhạt màu. Những đụn cát hiện ra như một vệt vàng trên đường chân trời, lớn dần qua nửa tiếng, bạn sẽ đến Merzouga khi nhựa đường dừng lại và bắt đầu cát.
Những đụn cát ấy là Erg Chebbi, một biển cát dài khoảng 28 km, rộng 5 tới 7 km, giáp biên giới Algeria. Đụn này cao tới 150 mét so với đồng bằng đá xung quanh, vì vậy nhìn như một con sóng khổng lồ hơn là một vùng đất, còn làng nằm phía tây nơi gió dịu hơn và nước gần mặt đất hơn.
- Chiều cao đụn cát
- 150 m
- Chiều dài Erg Chebbi
- 28 km
- Từ Rissani đến Merzouga
- 35 km
- Độ cao của biển cát
- 730 m
Một đêm giữa các đụn cát diễn ra thế nào
Hầu hết khách đều trải nghiệm giống nhau, và thực sự đáng thử: rời làng vào xế chiều, cưỡi lạc đà hoặc đi xe 4x4, đến trại ngoài rìa erg, leo lên đụn cao ngắm hoàng hôn, ăn tối, nghe trống rồi ngủ trong lều. Sáng sớm thức dậy trước khi có nắng, đi bộ lên đụn gần nhất trong bóng tối và ngắm dải sáng lan trên cát.
Điều quan trọng là lựa chọn nơi ngủ. Trại giữa erg nghĩa là không có tường, không sóng điện thoại, chỉ có ánh lửa và sao, ban đêm lạnh hầu như quanh năm. Nhà khách trong làng có tắm nước nóng, có điện và chỉ vài bước là tới cát, hợp lý khi đi cùng trẻ em, vào tháng 7 hoặc di chuyển cả ngày mệt mỏi. Các trại khác nhau từ dạng lều đơn giản dùng chung phòng vệ sinh tới trại có phòng tắm riêng, thảm trải dưới sàn, và mức giá cũng chênh lệch nhiều.
Trải nghiệm một đêm giữa sa mạc?
Bạn muốn ngủ giữa đụn cát thay vì ở làng chứ?
Bạn có ngại ngồi lạc đà khoảng một tiếng rưỡi?
Cưỡi lạc đà đến trại bên trong erg
Bạn lên đường lúc xế chiều, dừng lại trên đỉnh đụn để ngắm hoàng hôn rồi tới vòng lều trên cát. Ăn tối bằng tagine, nghe trống, và sự tĩnh lặng sau đó là điều nhiều người nhớ nhất.
Đi xe 4x4 đến cùng những trại đó
Hai mươi hoặc ba mươi phút trên đường cát, cửa kính hạ xuống và có người biết điểm dừng ngắm cảnh. Bạn tới trại với lưng còn khoẻ và vẫn kịp xem trời đầy sao giữa erg.
Nhà khách tại Merzouga
Có giường thật, tắm nước nóng, tường ngăn gió và đụn cát cách cửa vài bước. Đây là lựa chọn hợp lý cho gia đình, mùa hè hoặc ai muốn dậy ấm áp và tự đi bộ vào erg.
Lạc đà, xe 4x4 và đặc trưng của biển cát
Cưỡi lạc đà là cách vào trại chậm rãi, yên lặng: mất khoảng 90 phút đi bộ với hướng dẫn viên thường là người bản địa chăn nuôi lâu đời. Đây không phải trò giải trí nhẹ nhàng, hai mươi phút đầu là lúc nhiều người dễ than phiền nhất. Xe 4x4 đi cùng quãng đường chỉ mất nửa tiếng trên đường cát, phù hợp hơn cho ai có vấn đề về lưng, đầu gối hoặc lịch di chuyển gấp.
Dù chọn cách nào, ngày sẽ được sắp xếp tùy thời tiết. Mùa xuân và thu đi bộ giữa đụn cát cả ngày là hợp lý. Mùa hè cát quá nóng để đi chân đất sau buổi sáng, nên mọi hoạt động chuyển sang sáng sớm hoặc chiều muộn. Gió cát có thể đến bất ngờ, gây bất tiện nhưng không nguy hiểm nếu bạn có khăn và chỗ trú, và nhân viên trại đều quen rồi.
Năm dấu mốc bên rìa sa mạc
Thế kỷ 8
Sijilmassa thịnh vượng
Vương quốc Sijilmassa, cạnh nơi nay là Rissani cách đó chỉ một đoạn xe, phát triển nhờ các tuyến caravan xuyên sa mạc và giao thương với Sudan suốt tám trăm năm, cho đến khi bị phá hủy vào thế kỷ 14.
1916 đến 1932
Quân đoàn Lê dương xây pháo đài
Quân đội Pháp xây dựng pháo đài ở ốc đảo trong các trận chiến Taflalet, giao tranh với người Ait Atta và các tộc khác suốt thập niên 1910-1920, và chính khi đó ngôi làng có hình thức như hiện tại.
2006
Trận lũ
Đêm 26 tháng 5, nước tràn qua lòng sông khô, phá hủy 140 ngôi nhà và khách sạn, khiến 1.200 người phải di dời và làm ba người thiệt mạng. Ngay cả ở sa mạc, đây là rủi ro cần chú ý.
2019
Đóng cửa trại không phép
Chính quyền đóng cửa những trại sa mạc không kiểm soát được rác, nước và hạ tầng, nên việc kiểm tra kỹ nơi bạn định chọn là cần thiết.
2024
Hồ nước trở lại
Mưa lớn tháng 10 đã lấp đầy các lòng chảo khô nhiều thập kỷ, hồ mùa bên Merzouga lại xuất hiện. Điều này hiếm gặp và thay đổi diện mạo cả vùng đồng bằng trong một mùa.
Khi nào nên tới đây
Thời điểm dễ chịu là từ tháng 10 đến tháng 4: ngày ấm, đêm lạnh, cát giữ sáng đúng như trong ảnh chụp. Buổi sáng tháng 12 và 1 có thể gần 0 độ, các lều đều chuẩn bị nhiều chăn hơn bạn nghĩ. Từ tháng 5 tới tháng 9 ngày rất gay gắt, phải dồn mọi chuyến đi vào đầu và cuối ngày, sa mạc khi đó ít thân thiện nhất.
Mưa cực hiếm, nhưng không phải chưa từng. Tháng 5 năm 2006 một trận lũ quét qua làng đã phá 140 nhà cửa, khách sạn và 1.200 người phải di dời. Tháng 10/2024 một trận mưa lớn cũng đã lấp đầy những lòng chảo khô hàng thập kỷ. Nên biết các lòng sông bên làng đa phần khô nhưng không phải luôn luôn vậy.

Đường đi và sóng điện thoại trên đường
Không có tàu hoả, sân bay lớn cũng không gần đây. Chỉ có hai đường vào: từ Marrakech qua đèo Tizi n’Tichka, thành phố Ouarzazate, hoặc từ Fes, Meknes băng qua dãy Trung Atlas, xuống Errachidia và Erfoud; cả hai đều là hành trình nhiều giờ ô tô. Nhiều người chọn tour trọn gói từ Marrakech, Fes vì lái xe mới thực sự vất vả, và các minibus ghép tuyến này cũng là lựa chọn hợp lý.
Sóng điện thoại không phải vấn đề cho đến khi có. Erfoud, Rissani và làng Merzouga đều có sóng khoẻ, 4G, nên bạn nên mua dữ liệu, tải sẵn bản đồ offline tại đây. Đi sâu vài km vào erg sóng yếu hẳn, các trại thường nằm ngoài vùng phủ sóng, vì vậy bản đồ, toạ độ điểm trại và số điện thoại người đón bạn cần lưu sẵn vào máy trước khi rời thị trấn cuối. Hãy coi trại là nơi duy nhất trong chuyến đi mà không ai liên lạc được với bạn là điều đáng trân trọng.
Trước khi rời đường nhựa
0/8
Erg Chebbi không phải sa mạc vắng lặng nhất Ma-rốc, Merzouga cũng không còn là bí mật. Tuy nhiên, đây là nơi thuận tiện nhất để cảm nhận biển cát thực sự, các trại giúp trải nghiệm trở nên dễ dàng, và hai tiếng bên rìa lúc sáng sớm hay chiều muộn là khoảnh khắc khó quên. Đến một đêm, chọn lạc đà, nhớ dậy sớm ngắm bình minh.




