Robben Island là một hòn đảo phẳng hình ôvan rộng khoảng năm kilômét vuông nằm ở Table Bay, cách bờ biển Bloubergstrand phía bắc Cape Town khoảng bảy kilomet, cao hơn mặt nước biển chỉ vài mét. Đảo được hình thành qua một quá trình xói mòn cổ, nghĩa là về địa chất đây là mỏm đá khô ráo, không cây lớn, chỉ có hải đăng, qua nhiều thế kỷ đã trở thành nơi giam giữ những người không được phép ở đất liền.
Lần sử dụng cuối cùng, cũng là nổi tiếng nhất của đảo, là làm nhà tù cho các đối thủ của chế độ apartheid, kéo dài đến năm 1996. Nelson Mandela đã trải qua 18 trong 27 năm tù ở đây, lao động tại mỏ đá vôi, và hai tổng thống Nam Phi kế tiếp ông cũng từng bị giam tại đảo. Hiện nay, đảo là bảo tàng, khu bảo tồn thiên nhiên và là một trong các địa điểm được ghé thăm nhiều nhất cả nước.
- Khoảng cách từ đất liền (Bloubergstrand)
- 6.9 km
- Diện tích đảo
- 5 km²
- Thời gian Mandela bị giam tại đây
- 18 năm
- Thời lượng toàn bộ tour
- 3.5 giờ
Tour tham quan và cách tổ chức
Tour xuất phát từ Nelson Mandela Gateway ở V&A Waterfront, mỗi ngày ba chuyến, và toàn bộ hành trình kéo dài khoảng ba tiếng rưỡi. Chuyến phà sang đảo là một phần của trải nghiệm: vịnh có thể động, gió lạnh và khi gió quá lớn, phà không hoạt động, do vậy bảo tàng đề nghị bạn kiểm tra trước khi đi và không nên lên kế hoạch gói gọn cả ngày chỉ cho một hoạt động này.
Khi tới đảo, chuyến thăm chia thành hai phần. Đầu tiên, xe buýt đưa bạn đi quanh các địa điểm: nghĩa trang bệnh phong từ thời đảo là nơi cách ly, mỏ đá vôi nơi tù nhân phải lao động, nhà của Robert Sobukwe, mỏ đá Bluestone và các hầm quân sự từ Thế chiến thứ hai. Tiếp đó, bạn đi bộ vào khu nhà tù an ninh tối đa cùng hướng dẫn viên từng là tù nhân ở đây; điểm cuối là phòng giam của Mandela, nhỏ, đơn giản và đúng như mô tả.

Tại sao hướng dẫn viên quan trọng
Điều làm Robben Island khác biệt so với các bảo tàng nhà tù khác là chính những người từng bị giam giữ trực tiếp kể cho bạn nghe. Câu chuyện về mỏ đá, khẩu phần ăn, thư từ và các nhịp sống nhỏ lẻ trong tù đều là trải nghiệm thực tế, kể theo cách giản dị nhưng hiệu quả hơn bất cứ bảng thông tin nào.
Đó cũng là lý do vì sao đây không phải là một chuyến đi thư giãn. Hầu hết khách xuống phà đều lặng lẽ, nên hãy cân nhắc các hoạt động nhẹ nhàng sau khi trở về: đơn giản như đi dạo quanh Waterfront, uống cà phê, đừng ghé ngay bảo tàng khác.
Chuyến đi phà và vịnh
Nếu thời tiết đẹp, phà chỉ mất khoảng nửa tiếng mỗi chiều, đây là một phần của chuyến đi chứ không chỉ là phương tiện di chuyển. Table Bay là vịnh có lịch sử đắm tàu dài, vì thế đảo mới có hải đăng, và khi vịnh động, phà ngừng chạy, bảo tàng sẽ chủ động huỷ chuyến thay vì liều lĩnh ra khơi.
Khi trời yên, cảnh sắc chính là phần thưởng. Bạn rời bến Waterfront với thành phố và núi ở phía sau, Robben Island hiện rõ từ một vệt mờ thành mặt phẳng xám xanh với ngọn hải đăng ở một đầu, các dãy nhà tù trải dọc bờ. Lúc trở về, Table Mountain chiếm trọn đường chân trời, đúng như cảnh các tù nhân ngày xưa chỉ có thể ngắm đất liền trong những dịp rất hiếm hoi được phép.
Tên đảo xuất phát từ tiếng Hà Lan có nghĩa là hải cẩu, hiện nay vẫn còn nhiều đàn hải cẩu bám quanh các ghềnh đá, cùng chim cánh cụt châu Phi làm tổ trong các bức tường cũ đổ nát, chim cốc, nhạn biển trên bờ đá thấp. Đảo vừa là bảo tàng, vừa là khu bảo tồn sinh thái, đội ngũ bảo tồn động vật sống ngay trên đảo.
Những cuộc sống khác của đảo
Robben Island từng là khu điều trị bệnh phong, trạm săn cá voi, căn cứ phòng thủ và ngọn hải đăng từ trước khi trở thành nhà tù apartheid, tên đảo lấy từ tiếng Hà Lan cổ cho loài hải cẩu. Hiện nay đảo là khu bảo tồn thiên nhiên, có quần thể chim cánh cụt châu Phi lớn, nhiều loài chim biển và hải cẩu, bảo tàng phối hợp bảo tồn thiên nhiên cùng với trưng bày lịch sử.
Bản thân chuyến phà đã rất đáng giá. Khi trở về hướng thành phố, Table Mountain hiện lên sau vịnh sẽ mang tới cho bạn một trong những góc nhìn đẹp nhất về Cape Town, và đôi khi chính cảnh này lại tạo ấn tượng mạnh mẽ sau chuyến đi.
Một hòn đảo, nhiều cuộc đời
Thế kỷ 17
Ngay từ đầu đã là nơi giam giữ
Tên đảo xuất phát từ tiếng Hà Lan cổ có nghĩa là hải cẩu, và nơi này được xây dựng thành pháo đài, nơi giam giữ từ cuối thế kỷ 17. Đảo phẳng, nhỏ, cách bờ sáu kilomet nên tự nhiên là nơi biệt giam tù nhân, trước cả khi dùng cho mục đích chính trị.
Thế kỷ 19
Khu điều trị bệnh phong và hải đăng
Đảo từng là nơi điều trị cách ly cho người bệnh phong và người bệnh, khu nghĩa trang còn lại là một trong các điểm dừng trên tour. Hải đăng được xây để bảo vệ tàu thuyền vào Table Bay, nơi luôn là vùng nước nguy hiểm thay vì nơi trú ẩn.
Thế kỷ 20
Nhà tù thời kỳ apartheid
Từ thập niên 1960, đảo là nơi giam giữ các tù nhân chính trị, trong đó có Nelson Mandela, người đã bị giam ở đây 18 trong 27 năm, lao động khai thác đá vôi. Hai tổng thống Nam Phi sau này, Kgalema Motlanthe và Jacob Zuma, cũng từng bị giam tại đây, không phải là sự trùng hợp trong chính trường Nam Phi.
1996
Đóng cửa nhà tù
Robben Island ngừng hoạt động như nhà tù vào năm 1996, sau hai năm kể từ bầu cử dân chủ đầu tiên. Công trình nhà tù an ninh tối đa, mỏ đá và làng cư dân vẫn còn nguyên. Đảo được ghi danh di sản thế giới vì giá trị tượng trưng, không phải vì cảnh quan.
Hiện nay
Bảo tàng và chuyến phà
Hiện đảo được vận hành như bảo tàng, các tour xuất phát ba lần mỗi ngày từ Waterfront, phần lớn hướng dẫn viên, nhất là ở khu nhà tù, là cựu tù nhân. Đồng thời đây cũng là khu bảo tồn, có chim cánh cụt, chim biển, hải cẩu và cảnh ra vịnh Cape Town mà bạn sẽ nhớ.
Lưu ý thực tế
Nên đặt vé sớm và trực tiếp trên trang web chính thức. Chọn chuyến đi sớm trong ngày, vì gió thường mạnh dần từ trưa và chiều là thời điểm dễ bị huỷ chuyến nhất. Mặc áo chắn gió ngay cả vào mùa hè, mang theo nước và kem chống nắng, sẵn sàng dành phần lớn ba tiếng rưỡi cho việc đứng, ngồi trên xe buýt hoặc đi bộ trên địa hình gồ ghề.
Nếu chuyến phà bị huỷ, bảo tàng sẽ hoàn tiền hoặc chuyển lịch, nên giải pháp hợp lý là chọn ngay chuyến sớm tiếp theo thay vì thay đổi toàn bộ chuyến đi. Nếu bạn chỉ đủ thời gian tham quan một địa điểm lịch sử ở Cape Town, đây là nơi nên chọn: giúp hiểu được đất nước, thành phố và câu chuyện chính trị mà không bảo tàng nào trên đất liền giải thích rõ ràng bằng.
Trước khi tới Waterfront
0/8
Robben Island là hành trình đi phà, lên xe buýt và đi bộ qua nhà tù, ba tiếng rưỡi quan trọng nhất tại Cape Town. Nên đặt vé ngay khi mua vé máy bay, dành trọn buổi sáng cho tour và để trống buổi chiều.




